Współcześnie polowania z psami dzielą się na kilka głównych typów, z których każdy wymaga odpowiednich ras psów i specyficznych przygotowań. Polowania z gończymi, nagonka, norowanie, tropowce – każda z tych form ma swoją specyfikę, urok i wymagania. W tym artykule omówimy wszystkie główne typy polowań z udziałem psów, przedstawimy rasy najlepiej sprawdzające się w każdej z nich i przypomnieny najważniejsze zasady bezpieczeństwa.
Pamiętajmy, że skuteczne polowanie z psami wymaga ścisłej współpracy między myśliwymi, zgrania stadów psów i respektowania zarówno zwierzyny, jak i przepisów prawa łowieckiego.
Polowanie z gończymi
Zasada i charakter polowania
Polowanie z gończymi to jedna z najbardziej widowiskowych form łowów – psy samodzielnie tropią i gonią zwierzynę, informując myśliwych o jej położeniu charakterystycznym szczeknięciem. Historycznie polowania te były podstawową metodą polowań na grubą zwierzynę – jelenie, dziki, wilki.
Współcześnie gończe wykorzystuje się głównie przy polowaniach na zające i króliki, a także do pędzania zwierzyny w polowaniach zbiorowych.
Rasy psów gończych
W Polsce najpopularniejsze rasy gończych to:
Gończy polski – polska rasa narodowa, średniej wielkości pies o doskonałym węchu i wytrzymałości. Charakteryzuje się zrównoważonym temperamentem i przywiązaniem do właściciela. Doskonale sprawdza się w polowaniach na zające i lisy.
Ogar polski – cięższy gończy o potężnej budowie, doskonały tropow了两个. Znakomicie sprawdza się w trudnym terenie, szczególnie w borach i zaroślach.
Gończy bieszczadzki – rasa regionalna z terenów podkarpackich, doskonale przystosowana do pracy w trudnym, górskim terenie.
Beagle – rasa angielska, coraz popularniejsza w Polsce. Mniejszy od polskich gończych, ale niezwykle skuteczny i energiczny.
Zasady organizacji polowania z gończymi
- Przygotowanie terenu – przed polowaniem należy dokładnie zapoznać się z łowiskiem i wyznaczyć granice
- Zgranie psów – stado gończych musi ze sobą współpracować, co wymaga wspólnych ćwiczeń
- Sygnalizacja – myśliwy powinien umieć rozpoznawać głosy poszczególnych psów i interpretować ich szczeknięcie
- Pozycje myśliwych – strzelcy zajmują wyznaczone stanowiska wzdłuż tras spodziewanego przejścia zwierzyny
Polowanie na liszki (nagonka)
Charakter polowania
Nagonka to polowanie polegające na przepędzaniu zwierzyny z gęstych zarośli, krzaków i nor przez szeregi naganki (osób) w kierunku stanowisk myśliwych. Jest to forma polowania wymagająca dużej liczby uczestników i precyzyjnej koordynacji.
Nagonka organizowana jest zazwyczaj na:
- Lisy i zające (główny sezon: jesień-zima)
- Króliki
- Bażanty (hodowlane)
Przebieg polowania
- Przygotowanie – prowadzący wyznacza linię naganki, strzelców i zamykających
- Rozstawienie – myśliwi zajmują stanowiska wzdłuż wyznaczonej linii, naganka ustawia się w szeregu
- Rozpoczęcie – na sygnał (odgłos rogu) naganka zaczyna powoli posuwać się do przodu
- Pędzenie – naganka wypycha zwierzynę w kierunku strzelców
- Strzały – myśliwi strzelają do zwierzyny wychodzącej z zarośli
Rasy psów do nagonki
Do nagonki najlepiej sprawdzają się:
- Gończe – zaganiają zwierzynę do właściwego kierunku
- Wyżły – wypłaszają zwierzynę z gęstwin
- Jamniczki – norowce wypłaszają liski z nor
Norowanie – polowanie pod ziemią
Charakter polowania
Norowanie to polowanie na zwierzęta żyjące w norach – przede wszystkim lisy i borsuki. Praca norowca polega na wytropieniu zwierzęcia pod ziemią, wejściu do nory i wypłoszeniu go na powierzchnię, gdzie czeka myśliwy.
Norowanie jest szczególnie popularne w sezonie jesienno-zimowym, gdy inne formy polowań są utrudnione.
Rasy norowców
Norowce to rasa najlepiej przystosowane do pracy w norach:
Jamniki – klasyczne norowce, dostępne w wielu odmianach wielkościowych (standardowe, miniaturowe, królicze). Charakteryzują się odwagą, zaciętością i determinacją.
Teriery myśliwskie – szkocki terier, norweski terier, airedale terier – wszystkie te rasy wykazują doskonałe predyspozycje do pracy w norach.
Zasady bezpieczeństwa przy norowaniu
Norowanie wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko:
- Przypadkowego postrzelenia psa
- Kontaktu z agresywnym borsukiem
- Zranienia psa w ciasnych norach
Przed polowaniem norowym należy:
- Sprawdzić stan zdrowia psów
- Zaopatrzyć się w odpowiedni sprzęt (latarki, nagrody dla psa)
- Ustalić sygnały komunikacji z psem
Tropowce (posokowce) – tropienie postrzałków
Rola tropowca w polowaniu
Tropowce (posokowce) specjalizują się w odnajdywaniu rannej zwierzyny, która odeszła z miejsca strzału. Ich praca jest nieoceniona – postrzałek może przebyć wiele kilometrów, zanim upadnie, i odnalezienie go bez psa tropowca jest niezwykle trudne.
Tropowiec potrafi:
- Podjąć trop krwi i podążać nim przez wiele godzin
- Odnaleźć zwierzę nawet po kilku dniach od postrzału
- Wskazać położenie zwierzęcia myśliwemu
Praca z tropowcem
- Odnalezienie tropu – tropowiec zaczyna od zapachu w miejscu, gdzie upadł postrzałek
- Tropienie – pies prowadzi myśliwego, szczekając w charakterystyczny sposób
- Dochanie – tropowiec prowadzi trop aż do odnalezienia zwierzęcia
- Zasygnalizowanie – pies zatrzymuje się przy znalezionej zwierzynie i szczekiem informuje myśliwego
Bezpieczeństwo podczas polowań z psami
Zasady podstawowe
Polowanie z psami wymaga szczególnej uwagi i przestrzegania zasad bezpieczeństwa:
- Obecność psów przy strzale – podczas oddawania strzału psy powinny znajdować się z dala od linii strzału
- Kontrola psów – między pędzeniami psy muszą być trzymane na uwięzi lub pod ścisłą kontrolą
- Identyfikacja celu – przed strzałem zawsze upewnij się, że w linii strzału nie ma psa
- Sygnalizacja – ustal z psiarzami sposoby komunikacji podczas polowania
- Broń między pędzeniami – wyładuj broń po każdym pędzeniu i załaduj ponownie dopiero na następnym stanowisku
Odległości bezpieczne
- Minimalna odległość od naganki – 150 metrów w terenie otwartym
- W terenie zalesionym – minimalna odległość 100 metrów
- Psy w norach – zachowaj szczególną ostrożność przy strzale w kierunku nor
Podsumowanie
Polowanie z psami to fascynująca forma łowów, która łączy w sobie tradycję z nowoczesnością i wymaga od myśliwych nie tylko umiejętności strzeleckich, ale również wiedzy o psach, ich szkoleniu i behawioryzmie. Każdy typ polowania – z gończymi, nagonka, norowanie czy tropowce – ma swoją specyfikę i dostarcza innych emocji.
Kluczem do sukcesu i bezpieczeństwa jest ścisła współpraca między myśliwymi, zgranie z psami i respektowanie zasad organizacji polowań. Warto pamiętać, że dobre polowanie z psami to efekt wielu wspólnych ćwiczeń i lat budowania relacji z czworonożnymi partnerami.
Chcesz poznać wszystkie techniki polowań? Przeczytaj nasz artykuł Techniki polowań – podchód, ambona, nagonka, polowanie zbiorowe, aby dowiedzieć się więcej o każdej z metod.